Start: metraż, układ i instalacje
Aneks kuchenny w salonie musi działać jak kuchnia, a wyglądać jak mebel. Zacznij od twardych danych: wymiarów, odległości i mocy przyłączy. To one zdecydują, czy lepsze będzie L, U, czy półwysep z 2 hokerami.
Kluczowe odległości i liczby, które sprawdzają się w polskich mieszkaniach 35-70 m2:
- Minimalne przejście między krawędzią blatu a meblem lub sofą: 90 cm. Komfortowo: 100-110 cm.
- Odcinek blatu roboczego między zlewem a płytą: minimum 60 cm, idealnie 80-120 cm.
- Po obu stronach płyty grzewczej zaplanuj min. 30 cm blatu odkładczego.
- Trójkąt roboczy lodówka-zlew-płyta: suma odległości 4-7 m. W aneksie trzymamy się dolnej granicy, żeby nie biegać przez salon.
- Wysokość blatu: 88-92 cm dla wzrostu 165-185 cm. Dla hokera przy blacie 90 cm siedzisko 65 cm.
Instalacje planuj wcześnie. Do płyty indukcyjnej przygotuj obwód 3-fazowy lub dedykowany 1-fazowy o odpowiednim zabezpieczeniu. Okap w aneksie zwykle pracuje w recyrkulacji, więc zaplanuj łatwy dostęp do filtrów. Gniazda kuchenne: min. 3 nad blatem plus 3 ukryte dla stałego AGD (lodówka, zmywarka, piekarnik). Oświetlenie podszafkowe na osobnym obwodzie.
Jeśli masz tylko jedną ścianę i 240-300 cm na kuchnię, rozważ układ liniowy z półwyspem 120-160 cm. Jeśli dwie ściany dostępne, L z krótkim ramieniem na zlew i zmywarkę plus wysoka zabudowa na lodówkę i piekarnik w słupku.
Micro-BOM - szybkie uspójnienie aneksu, orientacyjne ceny brutto
- Fronty meblowe matowe (system Ikea/na wymiar), 2,5 m2 - 1200-2500 zł
- Maskownice i blendy 18 mm, 2 mb - 200-400 zł
- Listwy LED podszafkowe CRI 90+, 3000-3500 K, 2 mb - 200-450 zł
- Okap recyrkulacyjny 600-750 m3/h - 700-1800 zł
- Filtr węglowy lub plazmowy do okapu - 80-1200 zł
- Mata wygłuszająca pod zmywarkę i lodówkę - 120-250 zł
- Gniazdo blatowe wysuwane 2×230 V + USB - 150-350 zł
- Organizer cargo 15-20 cm (na butelki/śmieci) - 300-700 zł

Strefy bez chaosu: od przechowywania do serwowania
1. Zapasy i naczynia
Zacznij ciąg od wysokiej szafy na lodówkę i słupek spiżarniany. W wąskich aneksach świetnie działają cargo 15-30 cm na butelki i sosy. U góry fronty pełne, bez witryn, żeby salon nie wyglądał jak kuchnia sklepu.
- Słupki 200-230 cm mieszczą lodówkę 178 cm i piekarnik w ergonomicznej wysokości.
- Nad lodówką zamknięta szafka na rzadko używane sprzęty.
- W szufladach z pełnym wysuwem przechowuj talerze i miski - mniej hałasu niż przy drzwiczkach.
2. Mycie i przygotowanie
Zlew niech stoi jak najbliżej zmywarki i śmietników. W szafce pod zlewem przewidz miejsce na selektywną segregację. Obok zlewu zostaw 60-90 cm blatu do krojenia.
- Wysuwane deski do krojenia lub blat pomocniczy pod płyta to realny zysk 20-30 cm.
- Bateria z wyciąganą wylewką ograniczy chlapanie, szczególnie przy małych zlewach 40-45 cm.
3. Gotowanie i podanie
Płyta powinna być dalej od salonu niż zlew - zmniejsza to rozprzestrzenianie się zapachów i tłuszczu. Jeśli planujesz półwysep, postaw na płytę przy ścianie, a półwysep wykorzystaj do serwowania i spożywania.
- Przy płycie minimum 30 cm odkładcze z obu stron.
- Garnki i patelnie - dwie głębokie szuflady 80 cm pod płytą to wygoda i cisza.
- Półwysep 140×90 cm obsłuży 2-3 osoby. Minimalny zwis blatu dla hokera 20-25 cm.
Ukryte AGD i czyste blaty
Zabudowa, która wygląda jak mebel
Lodówka i zmywarka z frontami w zabudowie to podstawa w aneksie. Piekarnik i mikrofalę umieść w słupku 140-160 cm od podłogi - to bezpieczne i mniej kuchenne w odbiorze.
- Fronty bezuchwytowe z frezowaną krawędzią lub cienkie uchwyty krawędziowe. Tip-on działa, ale w salonie potrafi być irytujący przy kotach i dzieciach.
- Maskownice do sufitu eliminują szczelinę nad górnymi szafkami - mniej kurzu i spokojniejsza linia.
Małe AGD poza wzrokiem
- Garaż na sprzęty: szafka z roletą lub frontem podnoszonym, gł. 40-45 cm, z gniazdami w środku. Mieści ekspres, czajnik, toster - blat pozostaje pusty.
- Wysuwane półki w narożnikach Le Mans lub półki obrotowe - lepsze niż ślepe narożniki.
- Gniazda: 2 nad blatem w tylnej strefie, 1 wysuwane w półwyspie. Unikaj gniazd tuż przy płycie i zlewie.
Kable, listwy, porządek
- Listwa przypodłogowa z kanałem kablowym pozwoli przeciągnąć przewody do półwyspu bez kucia całej podłogi.
- Wewnątrz szafek trzymaj zasilacze LED i przedłużacze w skrzynce kablowej - łatwiej serwisować i ciszej pracują.
Zapachy i hałas pod kontrolą
Otwarte mieszkanie wymaga skutecznego, ale cichego sprzętu. Dwa obszary do ogarnięcia: okap i akustyka.
Okap w recyrkulacji, ale skuteczny
- Wydajność realna: celuj w 600-750 m3/h i niski hałas 55-65 dB na 3 biegu. Modele sufitowe lub teleskopowe dobrze znikają z widoku.
- Włącz okap 5 min przed gotowaniem i 10-15 min po. Filtr węglowy wymieniaj co 3-6 miesięcy lub zastosuj filtr plazmowy z dłuższą żywotnością.
- Okap montuj jak najbliżej źródła pary - nad płytą przy ścianie lepiej niż na wyspie w aneksie.
AGD ciche z natury
- Zmywarka 42-44 dB, lodówka 33-37 dB, okap 55-65 dB - to realne wartości do komfortu w salonie.
- Maty wygłuszające pod zmywarkę i lodówkę, odspojenie szafek od ściany 3-5 mm taśmą akustyczną redukują dudnienie.
- Blum/Grass z cichym domykiem, gumowe odbojniki na fronty - mniej trzasków wieczorem.
Szybkie nawyki, które naprawdę działają
- Pokrywki na garnkach i mniejszy ogień - mniej pary, mniej zapachu.
- Patelnie myj od razu po smażeniu lub zalej wrzątkiem - aromat nie rozchodzi się po tkaninach.
- Wietrz krótko i intensywnie - 3 min przeciągu po gotowaniu robi więcej niż 20 min uchylonego okna.
Materiały i kolory, które łączą kuchnię z salonem
Aneks to część salonu. Materiały muszą się dogadać z sofą, zasłonami i podłogą.
- Fronty: maty z niskim połyskiem są bardziej domowe niż wysoki połysk. Kolory bezpieczne: ciepła biel, jasny beż, oliwka, grafit. Unikaj zbyt wielu odcieni drewna w małej przestrzeni.
- Blaty: laminat 200-450 zł/mb 60 cm to dobry start. Spiek 900-1600 zł/m2 lub konglomerat 1200-2200 zł/m2 dla trwałości i elegancji.
- Okładzina między szafkami: szkło lakierowane lub płyta kompaktowa HPL - łatwe w czyszczeniu, spokojna płaszczyzna.
- Jeden typ uchwytów lub frez - spójność z meblami RTV. Jeśli meble w salonie bez uchwytów, w kuchni postaw na krawędziowe.
- Cokół meblowy w kolorze frontu lub czarny 10-12 cm - wygląda bardziej meblowo niż stalowy.
Oświetlenie warstwowe i sterowanie
Trzy niezależne obwody to standard, który robi różnicę na co dzień.
1. Blat roboczy
- Listwy LED w profilu alu z mleczną osłoną, 3000-3500 K, CRI 90+. Gęstość 120-180 diod/m, 8-12 W/mb.
- Włącznik z czujnikiem w szafce lub na froncie - zero kabli na wierzchu.
2. Światło ogólne
- Skromne oprawy natynkowe lub szynoprzewód. 200-300 lx w strefie kuchni, 150-200 lx w salonie.
- Barwa w całym open space podobna - różnice maks. 300 K, żeby nie „gryzło” się wizualnie.
3. Nastrój i podział optyczny
- Ledy w cokole kuchennym i pod półwyspem robią lekką poświatę, świetne do wieczornego odpoczynku.
- Ściemniacze lub sceny świetlne w prostych przekaźnikach smart - jeden klik i aneks znika w półmroku.
Półwysep, wyspa czy stół - co się opłaca
Wyspa wymaga przejść 90-100 cm z każdej strony - w wielu salonach 20-25 m2 to trudne. Półwysep staje się naturalną granicą z jedną ścieżką obejścia i jest bardziej realny w blokach.
- Półwysep 140-160 x 90 cm - wygodne 2 miejsca, dodatkowy schowek od strony salonu.
- Jeśli gotujesz intensywnie i często, nie stawiaj płyty na półwyspie w aneksie - tłuszcz ucieka w salon.
- Stół 120-140 x 80 cm bywa lepszy niż hokery, jeśli jadasz głównie w domu i masz gości. Ustaw go 90-100 cm od krawędzi blatu.
Błędy, których łatwo uniknąć
- Za mało blatu między zlewem a płytą - 30 cm to za mało, walcz o 60-80 cm.
- Okap o niskiej wydajności, bo „i tak recyrkulacja” - wybierz 600-750 m3/h i dobry filtr.
- Brak gniazd w półwyspie - później idą przedłużacze po podłodze.
- Fronty na wysoki połysk przy dużych oknach na południe - ciągłe smugi i refleksy.
- Otwarte półki nad blatem - w salonie to wizualny bałagan i kurz w tydzień.
Plan działania krok po kroku
- Zmierz ściany, okna, grzejniki, punkty wody i prądu. Zaznacz na rzucie.
- Wybierz układ: jedna ściana, L z półwyspem, albo kompaktowe U - policz przejścia.
- Rozmieść strefy w kolejności: zapas - zlew - blat - płyta - serwowanie.
- Dobierz AGD ciche, do zabudowy, z frontami spójnymi z salonem.
- Zaplanij oświetlenie w 3 warstwach i minimum 6 gniazd.
- Materiały: matowe fronty, trwały blat, łatwa do mycia okładzina między szafkami.
- Zamów okap, filtry i maty wygłuszające - montuj razem z meblami.

Podsumowanie
- Strefy ustaw w kolejności lodówka - zlew - blat - płyta. Między zlewem a płytą 60-80 cm.
- AGD do zabudowy, fronty jednolite, maskownice do sufitu - kuchnia znika w salonie.
- Okap 600-750 m3/h z dobrym filtrem, AGD poniżej 45 dB - ciszej wieczorem.
- Trzy obwody światła, ciepła barwa 3000-3500 K, CRI 90+ nad blatem.
- Półwysep częściej wygrywa z wyspą w metrażach 20-25 m2.
FAQ
Jaki okap do aneksu bez komina wybrać?
Recyrkulacyjny o wydajności 600-750 m3/h, hałas 55-65 dB, z filtrem węglowym lub plazmowym. Montuj jak najbliżej płyty i włączaj przed gotowaniem.
Czy warto robić górne szafki do sufitu?
Tak. Zyskujesz schowek na rzadko używane rzeczy i spokojną, meblową linię w salonie. Mniej kurzu i bałaganu optycznego.
Jakie fronty najlepiej sprawdzą się w aneksie?
Matowe lub półmatowe, odporne na odciski. Fornir i MDF lakierowany mat lub płyta laminowana z dobrą okleiną ABS 2 mm na krawędziach.
Co wybrać: półwysep z hokerami czy mały stół?
Jeśli jesz szybko i chcesz dodatkowy blat - półwysep. Jeśli często siedzisz przy posiłkach lub pracujesz przy stole - wybierz stół 120-140 x 80 cm.